Vlaamse Meesters op hun plek
Vlaamse Meesters op hun plek
Voel de hartslag van wat was...Van Eyck. Rubens. De Vlaamse surrealisten en expressionisten. In Vlaanderen zijn oude en moderne Meesters thuis. Hier hebben ze geleefd en gewerkt. Hier vonden ze hun inspiratie. En hier kun je nog heel wat van hun werken bekijken - soms zelfs op unieke plekken zoals de Sint-Gertrudiskapel in het kasteelpark van Gaasbeek.
Vlaamse Meesters op hun plek
De Vlaamse Meesters maakten hun werken vaak voor een specifieke plek: een kerk, een klooster, een stadhuis, een kasteel... Veel van die stukken zijn sindsdien verhuisd naar musea, maar sommige kan je nog altijd gaan bekijken op hun oorspronkelijke locatie. Een unieke ervaring. Je staat waar de kunstenaar gestaan moet hebben, en ziet wat hij zag: de precieze plek waar zijn werk zou komen, de lichtinval, de ruimte eromheen. Dichter bij de essentie van een kunstwerk, en bij de ziel van een plek, kun je niet komen.
In Vlaanderen vind je nog tientallen schilderijen, beelden, retabels en andere werken op de plek waarvoor ze ooit gemaakt zijn, of waar ze zich vaak al eeuwen bevinden. Soms in onze vermaarde kunststeden, soms in minder bekende maar even mooie stadjes en dorpen. Vroeger bleven ze vaak wat onder de radar, maar nu werden ze in kaart gebracht – letterlijk.
Ook in het kasteelpark kan je terecht voor een portie Vlaamse Meesters op hun plek.
Het visioen van de heilige Gertrudis
Gerard Seghers
De vroegmiddeleeuwse heilige Gertrudis van Nijvel stond bekend om haar gastvrijheid tegenover pelgrims. Ze liet kerken, kapellen, scholen en gasthuizen bouwen en zorgde voor armen en behoeftigen. Gertrudis had een grote kennis van de Bijbel en kreeg als mystica visioenen, zoals op dit doek. Ze werd aangeroepen tegen ratten- en muizenplagen, koorts en krankzinnigheid. De heilige wordt afgebeeld met ratten om haar staf. Barokkunstenaar Gerard Seghers schilderde in de stijl van Caravaggio en Rubens. Momenteel hangt er een reproductie van dit schilderij in de Sint-Gertrudiskapel, in afwachting van een klimaatstudie. Die reproductie neemt het meesterschap van Gerard Seghers zeker niet weg.
Elke eerste zondag van de maand is de Sint-Gertrudiskapel gratis toegankelijk van 13 tot 17 uur.
De Sint-Gertrudiskapel bevindt zich in het 49 hectare tellende park dat het Kasteel van Gaasbeek omringd. Het er is heerlijk struinen. Bang om verloren te lopen? Download hier een parkplannetje. Veel dwaalplezier!
Stucplafond
Gloriëtte
Vlakbij het kasteel bevindt zich de Gloriëtte, opgetrokken door René de Renesse in 1625. De graaf gebruikte deze luxueuze tuinkamer om zijn gasten te entertainen. Ook etaleerde hij zijn rijkdom met het prachtige stucplafond vol bloemen, fruit, maskers en mythologische figuren. Dit mengsel van gips en marmerpoeder, samen met panelen in mozaïek, is een combinatie die in de zeventiende eeuw relatief weinig voorkwam in het noorden. De mythologische figuren vertellen het verhaal van Phaëton uit de Metamorfosen van Ovidius. Als zoon van Helios, de zon, wou Phaëton een dag met de zonnewagen rijden. Zijn vader waarschuwde hem dat alleen hij de wagen kon besturen. Phaëton sloeg die waarschuwing in de wind. Al snel werd de wagen onbestuurbaar en zette hij de aarde in lichterlaaie. Daarom zag Jupiter zich genoodzaakt om hem met een bliksemschicht te stoppen. De jongen viel uit de zonnewagen en kwam zo om het leven.
Elke eerste zondag van de maand is de Gloriëtte gratis toegankelijk van 13 tot 17 uur.
De Gloriëtte bevindt zich in het 49 hectare tellende park dat het Kasteel van Gaasbeek omringd. Het er is heerlijk struinen. Bang om verloren te lopen? Download hier een parkplannetje. Veel dwaalplezier!
De toren van Babel
Maarten van Valckenborch, ca. 1595
Dit schilderij in het Kunstkabinet verbeeldt een van de bekendste verhalen uit het Oude Testament. De inwoners van Babel wilden een toren bouwen die tot in de hemel reikte. Maar dat was niet naar de zin van God, die de hemel als Zijn domein beschouwde. Dus liet Hij de mensen plots verschillende talen spreken, waardoor zij elkaar niet meer begrepen en de bouw stilviel.
Maarten van Valckenborch toont het moment vlak voor de spraakverwarring. Je ziet dus een bouwwerf in volle bedrijvigheid. Steenhouwers kappen blokken, smeden bewerken gloeiend ijzer, schrijnwerkers timmeren dakgebinten, karren rijden af en aan. Temidden deze voorstelling van menselijke ambitie, organisatie en technische kennis rijst de toren op, immens in al zijn overmoed.
» De toren van Babel is te zien in het Kunstkabinet van het kasteel. Voor het museum heb je een ticket nodig. Koop je tickets online of aan het onthaal in het Entreegebouw of de kasteelbalie.
Huwelijksportret van Karel V en Isabella van Portugal
Jan Mone, 1526
Dit kunstwerk in het Albastkabinet is heel bijzonder. Niet omdat het een huwelijksportret is van een vorstenpaar, wel omdat de kunstenaar zijn hulde bracht in een verfijnd bas-reliëf van albast in plaats van een schilderij.
Je ziet keizer Karel V en Isabella voor een triomfboog staan, versierd met de wapenschilden van Habsburg en Portugal. Boven de kersverse echtgenoten prijkt het cijfer 1526, het jaar van hun huwelijk. Karel draagt de ketting van de Orde van het Gulden Vlies en slaat zijn arm teder om Isabella. Zij biedt hem - letterlijk - haar hart, als symbool van liefde en toewijding.
Jan Mone is een sleutelfiguur binnen de renaissancebeeldhouwkunst in onze contreien. Door zijn uitzonderlijke talent schopte hij het tot hofkunstenaar van Karel V.
» Het Huwelijksportret van Karel V en Isabella van Portugal is te zien in het Albastkabinet van het kasteel. Voor het museum heb je een ticket nodig. Koop je tickets online of aan het onthaal in het Entreegebouw of de kasteelbalie.
Het huwelijk van Tobias en Sara
16de eeuw
Wist je dat het Kasteel van Gaasbeek ook een rijke collectie wandtapijten bezit? Een van de blikvangers tref je in de Archiefzaal: Het huwelijk van Tobias en Sara. Dit werk - gebaseerd op een verhaal uit het Oude Testament - werd geweven in Brussel, vermoedelijk in het atelier van Pieter Coecke van Aelst (1502-1550).
Valt het jou op dat Sara’s vader niet de rechterhanden van de echtgenoten in elkaar legt - zoals het in de Bijbel staat - maar hun linkerhanden? De verklaring ligt in het feit dat wandtapijten gemaakt werden op basis van een ontwerptekening op ware grootte, die zich achter het weefgetouw bevond. Het tapijt kwam vervolgens tot stand als een spiegelbeeld van de tekening. Daardoor werden links en rechts soms onbedoeld verwisseld.
Over ontwerptekening gesproken: die is bewaard gebleven, en dat is uitzonderlijk. Het bevindt zich in het Rijksmuseum in Amsterdam.
» Het huwelijk van Tobias en Sara is te zien in de Archiefzaal van het kasteel. Voor het museum heb je een ticket nodig. Koop je tickets online of aan het onthaal in het Entreegebouw of de kasteelbalie.